Xena, onze Tiende Planeet, tweede helderste object in zonnestelsel
TT-REPORT (26 april) - Eind juli 2005 kondigde astronoom Michael Brown en zijn collega's van het Technonologisch Instituut in Californië hun ontdekking van Planet X aan, een hemellichaam groter dan Pluto in de Kuiper Gordel. Planet X, ook wel 2003 UB313 (astronomische aanduiding) of Xena (populaire aanduiding) genoemd, heeft een zéér excentrieke baan en staat 40 graden schuin op de baan van andere planeten. De Internationale Astronomische Unie is er nog steeds niet uit of het wel of niet een planeet is. Als we Pluto een planeet noemen en alles groter ook dan is Xena onze tiende planeet, redeneert Brown echter.
Xena bevindt zich driemaal verder weg dan Pluto, waardoor het er ongelofelijk koud is, zo'n 200 graden onder nul. Het is bedekt met bevroren methaan.
Overshaduwd door de bekendmaking van Xena is de ontdekking van twee andere Kuiper Gordel-objecten in het Mount Palomar Observatorium, namelijk Santa (2005 FY9) en Easterbunny (2003 EL61), elk tweederde tot drievierde de grootte van Pluto. Beide zijn eveneens zeer excentriek, mogelijk door interactie met Neptunus. Santa is sigaarvormig, draait snel rond en heeft een maan. Mogelijk werd het door een groot object geraakt.
Maan
Xena, mogelijk de tiende planeet in ons zonnestelsel, heeft haar eigen maan, Gabrielle geheten.
Sinds we Xena ontdekten was het de vraag of het wel of niet een maan heeft, vertelt astronoom Michael Brown van California's Technologische Instituut oktober 2005 aan Reuters, Een maan is iets dat de meeste zelf-respecterende planeten hebben, dus is het goed te weten dat deze er ook een heeft.
Op zijn eigen site schrijft Brown dat het planeet-maan systeem - op de schaal na - vergelijkbaar is met het Aarde-Maan stelsel. Een interessant gegeven.
Xena, formeel 2003 UB313, en Gabrielle bevinden zich achter Pluto in de Kuiper Gordel.
Helder
Recent onderzoek toont aan dat Xena zelfs groter en helderder dan Pluto is, zelfs het tweede helderste hemellichaam in ons zonnestelsel. Het reflecteert veel licht, de oorzaak is misschien een lekkende methaanstroom, die het oppervlak steeds met een verse laag bedekt. Wetenschappers staan voor een raadsel welke mysterieuze hittebron deze stroom opwekt...
Bronnen
http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/
http://www.astro.caltech.edu/palomar/
Reuters, 02/10/2005